resimkoy

نگاهی به سه دهه مصلحت سنجی برای «انقلاب»

۲۵ مرداد ۱۳۹۶

نگاهی به سه دهه مصلحت سنجی برای «انقلاب»

به نقل رویدادنگار resimkoy، انتصاب مدیر، دبیر و اعضای جدید مجمع تشخیص مصلحت نظام از سوی رهبر معظم انقلاب می تواند فصلی نو در حیات این نهاد ارانجام گرفت حکومتی در جمهوری اسلامی قلمداد شود. چه آنکه در این دوره و در پی درگذشت مرحوم هاشمی رفسنجانی، ریهست مجمع پس از ۵ دوره متوالی تغییر و با انتصاب آیت الله شاهرودی و همچنین افزودن چهره های جدید، نمای مجمع تشخیص تا حد زیادی متغییر انجام گرفته هست.

 

علاوه بر آن، کارکـــردهای جدیدی که رهبر انقلاب برای دوره جدید مجمع تعریف کـــرده اند از جمله تقویت حسن نظارت بر اجرای سیهست های کلان نظام، ضرورت توجه به ماهیت، سابقه و کارکـــردهای این نهاد باسابقه در عصر جمهوری اسلامی را دوتعدادان می نماید. از این رو نگاهی به شش دوره گذشته مجمع تشخیص مصلحت نظام و تغییراتی که در این ایام بر مجمع تشخیص رفت خالی از لطف نخواهد بود.

**تاسیس مجمع تشخیص مصلحت نظام

مجمع تشخیص مصلحت نظام با حکم امام خمینی (ره)، در ۱۷ بهمن سال ۱۳۶۶ جهت رسیدگی به اختلافات بین مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان در سال‌های نخست انقلاب تأسیس انجام گرفت.

 

 نگاهی به سه دهه مصلحت سنجی برای انقلاب

نخستین جلسه مجمع تشخیص مصلحت نظام به ریهست آیت الله خامنه‌ای در سال ۶۸

این مجمع که در آغاز تأسیس، صرفاً به‌منظور تشخیص مصلحت در موارد اختلاف بین مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان تأسیس گردیده بود، تایمی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در ۶ آقااد ۱۳۶۸ موردباخانومگری قرار گرفت پس از بحث‌های مشروح دربارهٔ جایگاه مجمع تشخیص مصلحت، وظایف یازده‌گانه‌ای مستند به اصول ۱۱۲، ۱۱۱، ۱۱۰ و ۱۷۷ بر عهده‌اش قرار گرفت، تا به‌عنوان حلقه تکمیلی در حاکمیت نظام جمهوری اسلامی و در شرایط مختلف ایفای نقش نماید.

بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ۸ وظیفه برای این مجمع در نظر گرفته‌انجام گرفته هست ۴ وظیفه عمومی و مستمر و ۴ وظیفه در موقعیت‌ها و شرایط خاص و مقطعی

نگاهی به شش دوره مجمع تشخیص و افق های پیش رو
**چهار وظیفه عمومی مجمع تشخیص مصلحت نظام

۱ -تشخیص مصلحت میان نظرات مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان

۲ -تهیه و پیشنهاد پیش‌نویس سیهست‌های کلی نظام (جمهوری اسلامی) در اجرای بند ۱ اصل ۱۱۰ قانون اساسی

۳ -حل معضلات نظام با ارجاع از سوی مقام رهبری

۴ -اعلام نظر در مورد هستفساریه‌های مربوط به مجمع تشخیص مصلحت نظام

**چهار وظیفه مقطعی مجمع تشخیص مصلحت نظام

۱ -مشاوره در اموری که رهبر ایران در اجرای اصل ۱۱۲ قانون اساسی به مجمع ارجاع می‌کند.

۲ – تشکیل یک شورای ۳ نفره جهت رسیدگی امور تحت اختیار رهبر، در صورت فوت، هستعفا و یا عزل مقام رهبری توسط مجلس رویدادگان رهبری

۳ -تصویب مصوبات شورای رهبری ایران در صورت عزل، هستعفا و یا فوت رهبر تایم. (در زمان وجود رهبر، این بررسی بر عهده شخص وی هست)

۴ -مشارکت در شورای باخانومگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، بر اساس اصل ۱۷۷ قانون اساسی 

نگاهی به شش دوره مجمع تشخیص و افق های پیش رو

**نگاهی به هفت دوره مجمع تشخیص مصلحت نظام

دوره‌ی نخست مجمع تشخیص مصلحت نظام از تاریخ ۱۸ بهمن ۱۳۶۶ تا سال ۱۳۶۸،تشکیل انجام گرفت و رهبر معظم انقلاب به‌عنوان ریهست حقوقی و مرحوم حاج احمد خمینی به عنوان دبیر مجمع منصوب انجام گرفت.

مقام معظم رهبری، اکبر هاشمی رفسنجانی، عبدالکریم موسوی اردبیلی، محمدرضا توسلی، محمد موسوی‌خوئینی‌ها، میرحسین موسوی، سید احمد خمینی و اعضای شورای نگهبان قانون اساسی در دوره نخست این مجمع حضور داشتند.

دوره‌ی دوم پس از خاتمه جنگ ایران و عراق از تاریخ ۱۲ مهر ۱۳۶۸ تا سال ۱۳۷۵،تشکیل انجام گرفته و مرحوم اکبرهاشمی رفسنجانی، به‌عنوان مدیر مجمع انتخاب انجام گرفت و ریهست مجمع تشخیص مصلحت نظام تا دوره هفتم تغییری نکـــرد. رؤسای قوای سه‌گانه، فقهای شورای نگهبان، وزیر مربوطه، مدیر کمیسیون مربوطه در مجلس شورای اسلامی، محمدرضا مهدوی کنی، یوسف صانعی، محمد موسوی‌خوئینی‌ها، محمدعلی موحدی کرمانی، حسن صانعی، محمدرضا توسلی، عبدالله نوری، میرحسین موسوی و سید احمد خمینی از اعضای تشکیل‌دهنده دوره دوم این مجمع بودند.

نگاهی به شش دوره مجمع تشخیص و افق های پیش رو

دوره سوم از ۲۷ اسفند ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۰ بود که با افزایش اعضای مجمع همراه بود.از این دوره محسن رضایی بعنوان دبیر مجمع منصوب انجام گرفته و تغییری نکـــرده هست. اعضای این دوره عبارت بودند از: رؤسای قوای سه‌گانه، فقهای شورای نگهبان، وزیر مربوطه، مدیر کمیسیون مربوطه در مجلس شورای اسلامی، اکبرهاشمی رفسنجانی، محسن رضایی، محمدرضا مهدوی کنی، ابراهیم امینی نجف‌آبادی، عباس واعظ طبسی، احمد جنتی، محمد امامی کاشانی، حسن صانعی، حسن حبیبی، میرحسین موسوی، علی‌اکبر ولایتی، محمد محمدی ری‌منطقهی، حسن روحانی، محمد موسوی خوئینی‌ها، حبیب‌الله عسگرنخستادی، قربانعلی دری نجف‌آبادی، علی لاریجانی، مصطفی میرسلیم، محمدرضا توسلی، عبدالله نوری، مرتضی نبوی، حسن فیروزآبادی، غلامرضا آقازاده، بیژن نامدار خانومگنه، محمد هاشمی و محسن نوربخش.

دوره چهارم مجمع که از سال ۱۳۸۰ آغاز انجام گرفت و به مدت ۵ سال به فعالیت پرداخت. اعضای این دوره عبارت بودند از رؤسای قوای سه‌گانه، فقهای شورای نگهبان، وزیر مربوطه، مدیر کمیسیون مربوطه در مجلس شورای اسلامی، اکبر هاشمی رفسنجانی، ابراهیم امینی نجف‌آبادی، عباس واعظ طبسی، احمد جنتی، محمد امامی کاشانی، محمدعلی موحدی کرمانی، حسن صانعی، حسن حبیبی، میرحسین موسوی، علی‌اکبر ولایتی، محمد محمدی ری‌منطقهی، حسن روحانی، حبیب‌الله عسگرنخستادی، قربانعلی دری نجف‌آبادی، علی لاریجانی، محسن رضایی، مصطفی میرسلیم، محمدرضا توسلی، مرتضی نبوی، حسن فیروزآبادی، غلامرضا آقازاده، بیژن نامدار خانومگنه، محمد هاشمی، علی‌اکبر ناطق نوری، محمدرضا عارف، غلامعلی حداد عادل، مجید انصاری، حسین مظفر، محمدرضا باهنر و محمدجواد ایروانی. پس از پایان دوران ریهست جمهوری سید محمد خاتمی، با حکم رهبر ایران وی نیز در سال پایانی این دور به عضویت حقیقی مجمع درآمد.

دوره پنجم مجمع از ۸ اسفند ۱۳۸۵ تا ۱۳ اسفند ۱۳۹۰، چالش اساسی که از این دور با آن مواجه بود، حضور نیافتن محمود احمدی‌نژاد به‌عنوان مدیر‌جمهور ایران، در قریب به‌اتفاق پایان جلسات آن بود. به طوری که وی تنها در ۲ یا ۳ جلسه مجمع حضورداشته هست. در این دوره علاوه بر نفرات حقیقی و حقوقی دوره‌های قبل، سیهستمداران دیگری نیز اضافه انجام گرفتند که عبارت بودند از محمود هاشمی شاهرودی، پرویز داودی، غلامحسین محسنی اژه‌ای، علی آقا محمدی، محمد فروخانومده، داود دانش جعفری

نگاهی به شش دوره مجمع تشخیص و افق های پیش رو

 دوره ششم مجمع از تاریخ ۲۴ اسفند ۱۳۹۰ و به مدت ۵ سال توسط رهبری انتخاب‌انجام گرفته‌اند. مقام معظم رهبری، در این دوره جز محمدرضا توسلی که درگذشته بود، ۵ نفر از اعضا سابق را کنار گذاشت: محمد امامی کاشانی، محمد محمدی ری‌منطقهی، میرحسین موسوی، محمد هاشمی و بیژن نامدار خانومگنه. در این دوره در ۱۴ آبان ۱۳۹۲ حبیب‌الله عسگرنخستادی و در ۱۴ اسفند ۱۳۹۴ عباس واعظ طبسی از اعضای حقیقی مجمع و در ۱۹ دی ۱۳۹۵ نیز اکبر هاشمی رفسنجانی، رییس مجمع فوت کـــردند  و از سوی رهبرمعظم انقلاب، موحدی کرمانی به ریهست متایم مجمع تا پایان دوره ششم منصوب انجام گرفت. پس از انقضای حکم مقام معظم رهبری برای دوره ششم در ۲۴ اسفند ۹۵، تا اوایل آقااد ۱۳۹۶ حکم جدیدی برای دوره بعدی صادر نانجام گرفت.

اعضای دوره هفتم این مجمع از تاریخ ۲۳ آقااد ۱۳۹۶ به مدت پنج سال توسط مقام معظم رهبری، انتخاب انجام گرفتند.

در این دوره پس از پایان ریهست آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از دوره سوم، سید محمود هاشمی شاهرودی به‌عنوان مدیر مجمع انتخاب انجام گرفت. محسن رضایی هم در سمت دبیر مجمع ابقاء انجام گرفت. در این دوره، مدیر ستاد کل نیروی‌های مسلح (علی باقری)، به اعضای حقوقی مجمع افزوده انجام گرفت و علی لاریجانی و حسن روحانی، روسای دو قوه مقننه و مجریه به‌عنوان شخصیت حقیقی انتخاب نانجام گرفتند و حضورشان در مجمع فقط به‌عنوان عضو حقوقی خواهد بود.

نگاهی به سه دهه مصلحت سنجی برای «انقلاب»

آخرین جلسه مجمع تشخیص با حضور مرحوم آیت الله هاشمی در تاریخ ۱۸ دی

انتخاب آیت الله هاشمی شاهرودی بعنوان مدیر مجمع تشخیص مصلحت نظام از سوی مقام معظم رهبری، با هستقبال گسترده کارشناسان و طیف های مختلف سیاسی واقع گردید. مشی اعتدالی، حسن سابقه و تجربه مدیریتی در رده های بالای نظام اسلامی و همچنین رابطه صمیمانه او با همه جریانات و طیف های سیاسی، از جمله مواردی هست که موجب انجام گرفت تا همگان انتصاب آیت الله هاشمی شاهرودی بجای مرحوم هاشمی رفسنجانی را انتخابی شایسته قلمداد نمایند. مضاف بر اینکه شان حکومتی و فراجناحی مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز با توجه به حضور سلایق مختلف در آن، ضرورت ریهست فردی با مشخصات آیت الله شاهرودی را دوتعدادان می نمود.

گفتنی هست مدیر جدید مجمع تشخیص مصلحت نظام در نیمه نخست سال ۱۳۷۸ به جایگاه قاضی القضاتی جمهوری اسلامی رسید. نایب مدیری مجلس رویدادگان رهبری، عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام و شورای عالی انقلاب فرهنگی، تاسیس دانشگاه عدالت، مسئول هیئت حل اختلافات قوای سه گانه نیز از دیگر افتخارات و سوابق کلان مدیریتی این عالم متفکر اسلامی می باانجام گرفت.

انتهای پیام/